Türkçenin Sırları

Memiş OKUYUCU

23-08-2022 01:41

<p>Nihad Sami Banarlı Hoca, bu yeterliliğe sahip nadir hocalarımızdan birisi. T&uuml;rk&ccedil;enin Sırları kitabı ile Banarlı Hoca, bir başucu kitabı bir m&uuml;racaat kitabı mahiyetinde eser bırakmış. Halen T&uuml;rk&ccedil;e yolculuğumuzun lezzetli ser&uuml;venini en g&uuml;zel anlatan eserlerden olma niteliğini korumakta.</p> <p>Hani bir eşya kullanma kılavuzu vardır. Aldığınız eşyanın nasıl kullanılacağını bize anlatır. O kılavuzla eşyayı doğru bir şekilde kullanırsınız. T&uuml;rk&ccedil;enin Sırları kitabında Banarlı hoca bize, anadilimiz T&uuml;rk&ccedil;eyi nasıl kullanacağımız konusunda tam b&ouml;yle bir rehberlik yapmakta.</p> <p>Zaman zaman kelimelerin sihirli d&uuml;nyasına yolculuk yapıyorsunuz kitapta. Efendi kelimesinin yunanca k&ouml;klerini &ouml;ğrendikten sonra T&uuml;rk&ccedil;eye ge&ccedil;işi hikayesini &ouml;ğreniyoruz. İlk defa Mevlana&rsquo;nın kızı Melike Hatun i&ccedil;in &rdquo;Efendimizin Kızı&rdquo; tabirini kullanıyorlar. Ve nihayet o tarihten itibaren bu kelime dilimizde kullanılmaya başlanır oluyor.</p> <p>Bir başka yerde Banarlı hoca kelimelerin anlam yolculuğuna &ccedil;ıkarıyor bizi. &Ouml;ğreniyoruz ki &lsquo;d&uuml;şmek&rsquo; kelimesinin y&uuml;z elli den fazla kullanım alanını tespit etmiş. G&ouml;zden d&uuml;şmek, elden d&uuml;şmek, aklına d&uuml;şmek vs. uzayıp giden bir manalı yolculuk.</p> <p>Banarlı Hoca, bazen kelimelerin tadına baktıran lezzet yolculuğuna &ccedil;ıkarıyor. &lsquo;D&uuml;şmek&rsquo;i Fuzul&icirc;&rsquo;den &lsquo;kadehe d&uuml;şmek&rsquo; tadında alıyor bir yerde. Bir başka yerde ve yine Fuzul&icirc;&rsquo;nin şiirinde &lsquo;dilden dile d&uuml;şmek&rsquo; tadında bir s&ouml;yleyişe b&uuml;r&uuml;nm&uuml;ş halde karşımıza &ccedil;ıkarıyor. Başka bir yerde ise &lsquo;ayağa d&uuml;şmek&rsquo; tadından s&ouml;z eder T&uuml;rk&ccedil;enin.</p> <p>Bazen raks eden bir dil anlatımı ile karşılıyor bizi kitapta. Bazen g&uuml;l&uuml;, b&uuml;lb&uuml;l&uuml; efsunlu bir T&uuml;rk&ccedil;e yolculuğu ile dimağımıza nakşediyor. Yasemin, lale, s&uuml;mb&uuml;l, g&uuml;l, menekşe, zerren, zanbak, şakayık, nil&uuml;fer, nar ve şeftalinin sadece bir &ccedil;i&ccedil;ek adı olmayıp dilimizin mecazlarını oluşturduğunu bize a&ccedil;ıklıyor. Ve sonunda bu &ccedil;i&ccedil;ek isimlerinin bir incelik ve zerafetle T&uuml;rk kızlarına isim olmasını latif bir tatla anlatmakta. Fars&ccedil;a da &ccedil;i&ccedil;ek demek olan g&uuml;l&uuml;n hem bir inceliği, hem de bir &lsquo;g&uuml;l&rsquo;l&uuml; isimler saltanatını yaşadığını b&uuml;y&uuml;k bir &ouml;vg&uuml;yle bahsediyor. G&uuml;ldane, G&uuml;ldalı, Ayşeg&uuml;l, G&uuml;lfidan, Yazg&uuml;l&uuml; gibi pek &ccedil;ok isimde yaşamasını pek veciz ve sanatlı ifadelerle anlatır bize.</p> <p>T&uuml;rk&ccedil;enin Sırları dilimizin tadını anlattığı gibi, kimliğini, muhabbetini, sevgisini, bilgisini de en iyi anlatan şaheser bir eser. Bazı kitaplar bir kere okunur. Bazıları birden fazla. Oysa T&uuml;rk&ccedil;enin Sırları başucunda tutulup, s&uuml;rekli okunması ve T&uuml;rk&ccedil;eye dair en g&uuml;zel, en orjinal, en bilgelik y&uuml;kl&uuml; bakışın g&ouml;lgesinde s&uuml;rekli tadılması gereken bir kitap. Devamlı okunması bir T&uuml;rk&ccedil;e sevgisi ve ş&ucirc;uru kazanmak a&ccedil;ısında, mutlaka bulundurulması gereken bir kitap. &Ouml;zetle T&uuml;rk&ccedil;enin sırlarına vakıf bir dil alimimizden her y&ouml;n&uuml;yle g&uuml;zellikler cephesinin sergilendiği bir T&uuml;rk&ccedil;e kitabı ortaya konulmuş.</p> <p>Dil bir milletin maddi ve manevi varlığının b&uuml;t&uuml;n birikiminin taşıyıcısı. Asırları birikimi. Banarlu bu kitapta, T&uuml;rk&ccedil;enin asırlar boyu oluşturduğu kelime ve manalı varlığını ilmi bir perspektifle anlamlandırmaya tabi tutmuş.</p> <p>Ve nihayet Banarlı&rsquo;da T&uuml;rk&ccedil;e hakimiyeti, T&uuml;rk&ccedil;e bilgisi nihayet sevgisini aşka b&uuml;r&uuml;nerek zirvelere &ccedil;ıkıyor. T&uuml;rk&ccedil;e onun i&ccedil;in Kaf Dağın&rsquo;da bir sevda krali&ccedil;esidir. Kullandığı mecazlar onun aşka d&ouml;n&uuml;şen T&uuml;rk&ccedil;e sevdasının en g&uuml;zel kelimelere b&uuml;r&uuml;nm&uuml;ş bir halde sanat abidesine ve T&uuml;rk&ccedil;e lezzetinin doruğunda gezdirmeye başlar:</p> <p><strong>&rdquo;Bir dudak boyası yapsam, adını da al yahut g&uuml;l, ya da mercan koyardım. Mesela Karmen demezdim, diyemezdim. Doğrudan doğruya dudak demeyi tercih ederdim. Yahut gonca gibi nar gibi renkli adlar se&ccedil;erdim. Hatta her dudağa s&uuml;r&uuml;lmeyeceğini bilsem, bayrak bile boyama ad olurdu. İsterdim ki onu seven kadınların dudakları bayrak gibi temiz kalsın. Kendi &ccedil;ocuklarından yakınlarından, kendi erkeklerinden veya ger&ccedil;ekten sevdikleri erkeklerden başkasına değmesin.&rdquo;</strong></p> <p>İlk baskısı 1972 yılında yapılmış. 321 sayfa halen defalarca baskı yapmakta olan bir kitap.</p> <p>Rahmet olsun Banarlı&rsquo;ya.</p>
DİĞER YAZILARI 23 Nisan’da Heyecan, Melankoli ve Bir Çığlık!. 01-01-1970 03:00 ‘Dünya Bizim’ Neden Kapandı? 01-01-1970 03:00 ”Bir Bahar Akşamı Rastladım Size” Şiiri ve Hikâyesi 01-01-1970 03:00 Bekri Mustafa’dan Celal Şengör’e 01-01-1970 03:00 Öğretmen Okullarını Hatırlamak 01-01-1970 03:00 Siyasetin Yolları Taştan: İbrahim Halil ÇELİK 01-01-1970 03:00 Eğitim Fakülteleri Müfredatın Neresinde? 01-01-1970 03:00 Hacı Bayram’da Asırlık Kurukahveci: Gül Kahve 01-01-1970 03:00 Orhan Seyfi Orhon, Vedâ Şiiri ve Hikâyesi 01-01-1970 03:00 Bu Bir İlandır 01-01-1970 03:00 ”Şaşırdım Kaldım İşte” Şiiri ve Hikayesi 01-01-1970 03:00 Öğretmen Okulu Günlüğü: Pazarören Hatıraları Türkiye’nin Neresinde? 01-01-1970 03:00 Maarif Vekaleti Binası Nasıl Yandı? 01-01-1970 03:00 Aliya: Acımasız Bir Savaş ya da Adaletsiz Bir Barış 01-01-1970 03:00 İlk Meclis: Kurucu Meclisin Kuruluş Ruhu 01-01-1970 03:00 Yatılı Okul Günlüğü: Pazarören’de Sosyal Hayat 01-01-1970 03:00 Bu Dünyadan Bir Mevlüde Genç Geçti 01-01-1970 03:00 Milli Merkez ve Maarifimiz 01-01-1970 03:00 Eğitimin Özüne Yolculuk 01-01-1970 03:00 Sadelik Yaşatır 01-01-1970 03:00 Öğretmen Okulu Günlüğü: PAZARÖREN MEZUNLAR BULUŞMASI 01-01-1970 03:00 Yatılı Okul Günlüğü: Sizin Hiç Babanız Öldü mü? 01-01-1970 03:00 Ulus Rüzgârlı: Ankara, Ulus’tan Başlar 01-01-1970 03:00 İmamı Azam Ebu Hanife ve Hakkında Yazılan Roman Üzerine 01-01-1970 03:00 Yatılı Okul Günlüğü: Pazarören Mimar Sinan Öğretmen Lisesi 01-01-1970 03:00 Evvel Zaman İçinde ve Şehirde: İnsan 01-01-1970 03:00 27 Mayıs Darbesini Kim Yaptı? 01-01-1970 03:00 Türkiye Yüzyılında Eğitim 01-01-1970 03:00 Eğitim Gündemin Neresinde? 01-01-1970 03:00 Şehirlilik, Şehircilik ve Deprem 01-01-1970 03:00 Halk Şiirinin Altın Halkası: Aşık Veysel (1894- 1973) 01-01-1970 03:00 Depremin Üstesinden Eğitimle Gelmek 01-01-1970 03:00 Prof. Dr. Yılmaz Özakpınar ve Bir Alimin Ölümü 01-01-1970 03:00 Akif’in Türkiye’si Türkiye’nin Akif’i 01-01-1970 03:00 Bir Gençlik Hikâyesi Yazmak 01-01-1970 03:00 Maarifin Türkçesi 01-01-1970 03:00 Topçu: ‘’Mektep, millet kültürünün bayrağıdır.’’ 01-01-1970 03:00 Ankara Sahafları ve Ankara’da Kitap Dünyası 01-01-1970 03:00 Ahilik Yolunda OSTİM ve Ahilik Şûrası 01-01-1970 03:00 Bozkırda Toprağa Düşen Çekirdek: Prof. Dr. Kemal BIYIKOĞLU 01-01-1970 03:00 Topçu’nun İnsan Modeli ve Maarifin Millîliği 01-01-1970 03:00 Süleyman Çelebi’sini bekleyen çağ. 01-01-1970 03:00 Nurettin Topçu’nun Maarif Davası 01-01-1970 03:00 Mora’da Batan Güneş 01-01-1970 03:00 Medeniyet Sancağımız Türkçe 01-01-1970 03:00 Erdemli Bir Yayın Hareketi: Ebubekir Erdem 01-01-1970 03:00 Okullar Nereye Açılıyor? 01-01-1970 03:00 Maarif Raporu 01-01-1970 03:00 MEMİŞ OKUYUCU: İLK VE ORTAÖĞRETİMDE KELİME HAZNESİ 01-01-1970 03:00 Tarihe Geçen O Fotoğrafın Hikâyesi 01-01-1970 03:00 Öğretmenim ben… 01-01-1970 03:00 Mİllî Eğitim Şûrası Üzerine 01-01-1970 03:00 Bir Örnek Muallim: Mahmud Celaleddin ÖKTEN (1882-1961) 01-01-1970 03:00 Bir Üniversite Tercihinden Ötesi 01-01-1970 03:00 LGS Tercihleri ve Kendi Hikâyesini Yazmak 01-01-1970 03:00 Hârezmî Eğitim Modeli 01-01-1970 03:00 Ankara’da Bir Eğitim ‘ADA’sı 01-01-1970 03:00 Bir Hayalimiz Olsun 01-01-1970 03:00 FEN LİSELERİMİZ EĞİTİMİ VE GELECEĞİN EĞİTİM 01-01-1970 03:00 BİR FİKİR ADAMI ALİ FUAD BAŞGİL 01-01-1970 03:00 Eğitimde ufka yolculuk 01-01-1970 03:00 TÜRKEĞiTiMTV YAYINA BAŞLADI 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE'DE ŞEHİRLİ DİNDARLIK 01-01-1970 03:00 Doğunun Yedinci Adamı: Mehmet Aydın 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE?DE BİR ÜNİVERSİTEYE REKTÖR OLMAK 01-01-1970 03:00 Tarihe İz : Muallim Mahir İz  01-01-1970 03:00 Bir Maarif Adamı Olarak Mustafa Öcal 01-01-1970 03:00 Aliya İzzetbegoviç: Direnişin ve Dirilişin Mimarı 01-01-1970 03:00 Boğazköprü?de Yanaşık Düzen ya da Bir Fasl-ı Cenaze 01-01-1970 03:00 Cankurtaran: Bir Semtin Hikayesi 01-01-1970 03:00 EĞİTİMİN ELE ALINACAK YANI 01-01-1970 03:00 DÜNYANIN SAHİLİ SELAMETİ:KALKINMIŞ TÜRKİYE 01-01-1970 03:00 EVVEL GİDEN AHBABA SELAM OLSUN 01-01-1970 03:00 ÜNİVERSİTELER TÜRKİYE'YE NE ZAMAN YETİŞİR? 01-01-1970 03:00 VAKAR ABİDEMİZ: AYASOFYA CAMİİ 01-01-1970 03:00 Geleceğin Meslekî Eğitimi: Büyük Türkiye 01-01-1970 03:00 Türkiye'nin Temel Eğitim Meselesi: MESLEKÎ EĞİTİM 01-01-1970 03:00 Meslekî Eğitim Üniversitesi 01-01-1970 03:00 MÜTEHASSIS OLMAYAN 'EĞİTİM UZMANI' OLUR MU? 01-01-1970 03:00 KIRAN GÜNLERİNDE MEŞK VE İÇE YOLCULUĞUMUZ 01-01-1970 03:00 YENİ BİR SİSTEM VE 'YENİLMİŞLERİN' DÜZENİ 01-01-1970 03:00 Bir Dönüştürme Projesi: KÖY ENSTİTÜLERİ ? 2 01-01-1970 03:00 Bir Dönüştürme Projesi: KÖY ENSTİTÜLERİ 01-01-1970 03:00 Ederini Tüketen Düzen ve Biz 01-01-1970 03:00 AKİF'İN TÜRKİYESİ, TÜRKİYE'NİN AKİF'İ 01-01-1970 03:00 Yüzümüzü Ak Edecek Bir Söz 01-01-1970 03:00 Üreten Nesil Çağı Yönetir 01-01-1970 03:00 KALBİNİN DİLİ OLMAYAN ŞAİR: AKİF 01-01-1970 03:00 Münevver Ya Da Çınlayan Nağme Olmak 01-01-1970 03:00 Tuba Ağacı, Bambu Ağacı 01-01-1970 03:00 Tarihin İnkılap Etmesi 01-01-1970 03:00 Geleceğin Dünyası 01-01-1970 03:00 Gelişler ve Geri Gidişler 01-01-1970 03:00 Hak Temelli Bir Reforma Doğru 01-01-1970 03:00 Taktik Maktik Yok!.. 01-01-1970 03:00 Maarif Reformu Neden Şart? 01-01-1970 03:00 YAZMAK VE YAZARAK YAŞAMAK 01-01-1970 03:00 İLİM İKTİDARI, MEMLEKETİN İMARIDIR 01-01-1970 03:00 Maarifin Ahlâkı Var Mı ? 01-01-1970 03:00 Maarife Operasyon Ne Zaman? 01-01-1970 03:00 O Şehre Varmaz İsek! 01-01-1970 03:00 DURDURAMAYACAKSINIZ 01-01-1970 03:00 UTANGAÇ SUNUMLU 'ZORAKİ VE İSTENDİK' İNSAN 01-01-1970 03:00 FETÖ'NÜN EĞİTİM BOYUTU 01-01-1970 03:00 UTANGAÇ SUNUMLU 'ZORAKİ VE İSTENDİK' İNSAN 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN GALİBİ: EĞİTİM SİSTEMİDİR! 01-01-1970 03:00 EĞİTİMİ TERBİYE ETMEK 01-01-1970 03:00 ECNEBİ MEMLEKETLERE ÖĞRENCİ GÖNDERME MESELEMİZ! 01-01-1970 03:00
G-NL5SXDG3FM