İslam dini, Ayet-i kerimelerin nüzul sebepleri, Hadisi şerifler, İslam tarihini ve ilk ortaya konan eserleri tanımak, ilim ve bilgi dünyamıza ışık tutar. Bu sebeple Tabakât kitapları, özellikle İslami ilimlerin zuhurunda belli bir sahada yaşamış âlimlerin veya sûfîlerin biyografilerini, ilim silsilelerini ve derecelerini anlatan önemli eserlerdir. Bu tür kitaplar, hadis, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat gibi alanlarda öz kaynaklarımızdır.
İşte en önemli ve meşhur tabakât kitaplarından bazıları, konularına göre şöyledir:
İbn Sa’d – Tabakātü’l-Kübrâ
İlk büyük tabakât kitabıdır. Sahabe, tâbiûn ve sonraki nesil âlimleri konu alır. Hadis tarihi açısından çok kıymetlidir.· Hâkim en-Nîsâbûrî – Maʿrifetu ʾUlemâʾi’l-Hadîs
Hadis âlimlerinin biyografilerini, bölgelere göre sıralar (mesela: Kûfe uleması, Basra uleması vb.).· Zehebî – Siyeru A‘lâmi’n-Nübelâ ve Tazkiretü’l-Huffâz
Hadis, fıkıh ve genel İslami ilimlerde büyük şahsiyetlerin hayatı. Zehebî’nin diğer tabakât kitapları da vardır: Tabakātü’l-Huffâz, Tabakātü’l-Müfessirîn· İbn Hacer el-Askalânî – Tehẕîbü’t-Tehzîb ve Tabakātü’l-Müderrîsîn
Hadis râvilerinin güvenilirliği ve kısa biyografileri. Kaynak hadisçiler için temel eserlerden.· Suyûtî – Tabakātü’l-Müfessirîn ve Bugyetü’l-Vuât
Müfessirlerin biyografileri. Dil ve edebiyat alanındaki âlimleri de kapsayan eserler kaleme almıştır.Tasavvuf Ehli Üzerine Tabakâtlar
Abdürrahman es-Sülemî – Tabakātu’s-Sûfiyye
İlk sûfî tabakâtıdır. Erken dönem sûfîlerin menkıbeleri ve halleri.Attâr – Tezkiretü’l-Evliyâ
Tasavvuf büyüklerinin hayatları ve kerametleri hakkındadır. Tabakât türü içinde edebî ve tasavvufî yönü güçlü bir eser.İbnü’l-Mülakkın – Tabakātü’l-Evliyâ
Daha sistemli ve ilmî bir tabakât çalışmasıdır. Hadis ve tasavvuf ehli birlikte yer alır.Abdülvehhab eş-Şa‘rânî – Tabakātü’l-Kübrâ (veya Tabakātu’l-Kübrâ li’l-Evliyâ)
Kapsayıcı bir tasavvuf tabakâtıdır. Hem zahirî hem bâtıni ilim erbabını içerir. Anadolu’daki tarikatlar üzerinde de etkili olmuştur.Fıkıh Mezhepleri ve Fakihler Üzerine Tabakâtlar
İbn Ebi Ya‘lâ – Tabakātu’l-Hanâbile
Hanbelî mezhebifakihlerin biyografileri.Tâcüddîn es-Subkî – Tabakātu’ş-Şâfiiyye el-Kübrâ
Şâfiî mezhebi âlimleri hakkında en kapsamlı tabakât kitabıdır.İbn Hacer el-Heytemî – Tabakātü’l-Fukahâ eş-Şâfiiyye
Şâfiî fakihleri üzerine önemli kaynaktır.El-Kevserî – Tabakātu’l-Hanefiyye
Hanefî mezhebi âlimlerinin biyografileri.Edebiyat ve Dilciler Üzerine
İbn Kuteybe – Kitâbü’l-Maârif
Hem tarih hem edebiyat hem de biyografi içerikli ilk ansiklopedik eserlerden biridir.İbn Hallikân – Vefeyâtü’l-A‘yân (ve Enbiyân)
Edebi ve tarihî şahsiyetlerin ölümlerine göre tertip edilmiş biyografi kitabı. Çok meşhurdur, birçok dile çevrilmiştir.