<p>İ&ccedil;inde bulunduğumuz iklim krizi nedeniyle hem &uuml;lkemizde hem de Akdeniz havzası başta olmak &uuml;zere pek &ccedil;ok b&ouml;lgede orman yangınları ile karşı karşıya kaldık. T&uuml;rkiye bu yangınlarda onbinlerce hektar orman varlğını kaybederken, tarım arazileri, sera alanları k&uuml;le d&ouml;nd&uuml;, insanlarla birlikte pek &ccedil;ok canlı zarar g&ouml;rd&uuml;. Halen &ccedil;eşitli b&ouml;lgelerde yaşanan orman yangınları, &Ouml;zellikle yaz aylarında tam bir afete d&ouml;n&uuml;şebiliyor. &Uuml;stelik yangınların s&ouml;nd&uuml;r&uuml;lm&uuml;ş olması riskleri ortadan kaldırmıyor. Konuyla ilgili bir değerlendirme yapan T&uuml;rkiye Solunum Araştırmaları Derneği (T&Uuml;SAD), orman yangınları nedeniyle meydana gelen dumanın i&ccedil;indeki kirletici partik&uuml;lleri kaynaklı riskin s&uuml;rd&uuml;ğ&uuml;ne ve bu kirleticilerin insan sağlığını olumsuz etkilediğine vurgu yaptı.</p> <p><strong>İNCE PARTİK&Uuml;LLERE KARŞI N95 MASKE KULLANILMALI</strong></p> <p>T&Uuml;SAD Mesleki ve &Ccedil;evresel Solunum Hastalıkları İş Sağlığı &Ccedil;alışma Grubu Başkanı Uzm.Dr. Nur Şafak Alıcı, Uzm. Dr. Adem Koyuncu ve Do&ccedil;. Dr. Ayşe Coşkun Beyan hazırladıkları bir a&ccedil;ıklama ile konu hakkında bilgi verirken, şunlara dikkat &ccedil;ektiler: &ldquo;Yangın sırasında ve sonraki g&uuml;nlerde &ouml;zellikle astım ve KOAH başta olmak &uuml;zere kronik solunum sistemi hastalığı ya da kronik kalp hastalığı olanlar, yaşlılar ve &ccedil;ocuklar ve gebeler gibi hassas gruplar risk altında. Orman yangını sırasında a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan duman,&nbsp; tahta ve diğer organik maddelerin yanmasından ve ince partik&uuml;llerin karışımından oluşur. Dumandan kaynaklanan en &ouml;nemli sağlık tehdidi ince partik&uuml;llerdir. Bu mikroskobik partik&uuml;ller akciğerlerin derinliklerine n&uuml;fuz edebilir. Yangın dumanından korunmak i&ccedil;in yangından sonraki g&uuml;nlerde toz maskeleri ve cerrahi maskeler orman yangını dumanındaki ince partik&uuml;llerden akciğerlerinizi koruma i&ccedil;in yeterli olmaz. N95 veya P100 solunum maskeleri olarak bilinen partik&uuml;l maskeleri kullanılmalı. Bu maskeler y&uuml;z&uuml;n&uuml;ze tam oturursa ve doğru şekilde takılırsa sizi koruyabilir. Ancak bu maskeleri &ccedil;ocuklara &ouml;nermiyoruz.&rdquo;</p> <p><strong>YANGIN KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNE DİKKAT!</strong></p> <p>Alıcı, orman yangınları nedeniyle meydana gelecek hava kirliliğinden korunma &ouml;nerilerini ise ş&ouml;yle &ouml;zetledi: &nbsp;</p> <ul> <li>Kuru veya yaş eşarp, atkı bandanalar kaba partik&uuml;llerin filtrelenmesi i&ccedil;in kullanılabilir ancak uzun s&uuml;reli bir koruma sağlamaz, g&uuml;vensizdir. Yangın b&ouml;lgesinde kapı ve pencereler kapalı şekilde i&ccedil;eride kalın.<br /> &nbsp;</li> <li>Dumanın i&ccedil;eri girmesini &ouml;nlemek i&ccedil;in klimanızı temiz hava girişi kapalı (devridaim modu) ile &ccedil;alıştırın. Klimanız yoksa ve pencereler kapalıyken i&ccedil;eride kalamayacak kadar sıcaksa başka bir yere sığının.<br /> &nbsp;</li> <li>İ&ccedil; ortam hava kirliliğini arttırmayın, mum yakmayın veya gaz, propan, odun sobası, aerosol spreyleri kullanmayın. Eti kızartmayın veya kavurmayın, t&uuml;t&uuml;n &uuml;r&uuml;nleri i&ccedil;meyin. B&uuml;t&uuml;n bunlar i&ccedil; mek&acirc;nlarda hava kirliliğini artırabilir.<br /> &nbsp;</li> <li>Kau&ccedil;uk tabanlı ayakkabılar, lateks ve nitril eldivenler gibi koruyucu donanımları yangın b&ouml;lgesinde kullanmayın. Bu malzemeler ısıya dayanıklı olmadığından hatta bazı durumlarda yanmayı artırdığından artmış sağlık ve g&uuml;venlik tehdidi oluşturur.<br /> &nbsp;</li> <li>Halk sağlığının korunması ile ilgili yangın dumanı ve sonrasında oluşan kirlilik hakkında halkın bilgilendirilmesi &ccedil;ok &ouml;nemlidir. Maruz kalım sonucu etkilenebilecek kesimin KOAH, astım gibi kronik hastalıklara sahip olan kişiler) &ouml;zellikle bilgilendirilmesi ve &ouml;nlem alması gerekir.</li> </ul> <p>&nbsp;</p>