Toplumsal Sağlık Sorunu: Sigara
Ülkemizde meydana gelen ölümlerin yaklaşık %40?ı kalp damar hastalıkları nedeniyledir. Sigara bağımlılığı ile kalp damar hastalıkları ve akciğer kanseri başta olmak üzere pek çok kanser türü arasında doğrudan ilişki bulunmaktadır. Kalbimiz dakikada ortalama 70-80 kez kasılır ve yaklaşık 5 litre kadar kanı vücudumuza pompalar. Bir saatte 4500 kez, bir günde 100 bin kez, bir yılda ise 40 milyon kez çalışır. İçinden her dakika litrelerce kan geçmesine rağmen kalp içinden geçen kan ile beslenmez. Kalbin kendi besleyici damarları vardır ve kalp bu damarlardan gelen kan ile beslenir. Kalbi besleyen damarlara koroner damar adı verilir. Bu damarların daralması veya tıkanması sonucu ortaya çıkan hastalık da koroner kalp hastalığı olarak adlandırılır. Sigara içen kişilerde damar yapısı bozulur, zamanla damar sertliği (ateroskleroz) gelişir. Sigara içilmesinden sonra 5 dakika içinde koroner damarlardaki direnç %21 oranında artar ve koroner damarlardan geçen kan miktarı %5 oranında azalır. Sigarayı bıraktıktan sonra; Sigarayı bırakan kişide, 20 dakika sonra, kan basıncı ve nabız normale döner, el ve ayak dolaşımı düzelmeye başlar. 8 saat sonra kan oksijen düzeyi normale döner. 24 saat sonra karbonmonoksit vücuttan atılır. 48 saat sonra kandaki nikotin düzeyi azalır. Cilt kendini yeniler. 72 saat sonra, akciğer kapasitesi artar, solunum rahatlar. 2-12 hafta sonra dolaşım bütün vücutta düzelir, solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riski azalır. 3-9 ay sonra, akciğer fonksiyonları yüzde 5-10 oranında artar. 1 yıl sonra, koroner kalp hastalığı riski yarı yarıya azalır. 1-3 yıl sonra, mesane kanseri riski yüzde 50 azalır. 5 yıl sonra, kalp krizi geçirme riski yüzde 50 azalır. 10-15 yıl sonra, kalp krizi geçirme riski hiç içmeyenlerle aynı seviyeye iner, akciğer kanseri riski sigara içenlere göre yüzde 50 azalır. Sonuç olarak; koroner kalp hastalığından korunmak için sigara içilmemesi, sigara içen kişilerinde bu alışkanlıktan vazgeçirilmeleri gereklidir.
