KEMİK DANSİTOMETRİSİ NEDİR?
Kemik dansitometri taraması; kemik mineral yoğunluğunu ölçmek ve kemik yoğunluğu kaybını değerlendirmek amacıyla yürütülen bir testtir. Bu test, kemiklerde kalsiyum kaybı sonucu gelişen kemik durum osteoporoz tanısı için kullanılır. Kemik dansitometride dual-enerji X-ray absorbsiyometri veya kemik yoğunluğu taraması bilinmektedir. Bu işlem sırasında çok az miktarda radyasyon kullanılır.
Kemik dansitometri kemik mineral yoğunluğunu değerlendirmede standart bir yöntemdir.
? Kemik kaybının çabuk ve ağrısız ölçümünü sağlar,
? Ölçümde sıklıkla kalça ve bel kemiğinin alt bölümü kullanılır
Kemik yoğunluğu ölçümü neden yapılır?
Kadınlarda, 40 yaşından sonra kemik kütlesinde kayıp başlamaktadır, bu durum menopoz ile hızlanmaktadır. Kadınlarda menopozun ilk on yılı içinde kemik kütlesinin ort. % 15; erkeklerde ise tüm yaşam boyunca % 20 - 30 kaybolmaktadır. Kemik kütlesindeki kayıp oranı arttıkça, kırık riski artmaktadır. Kemik yoğunluğu ölçümü ile hem osteoporoz ve kırık riski hesaplanabilmekte hem de tedavi sonrası takip yapılabilmektedir.
Menopozdan sonra kadınları en çok etkileyen olaylardan biri olan Osteoporoz kemiklerin kalsiyum içeriğinin kaybı sonucu kemiğin incelmesiyle kırık riskinin artmasıdır.
Kemik dansitometri sıklıkla osteoporozun tanısında kullanılır. Elbette bu durum erkeklerde de olabilir. Eğer kemik yoğunluğunuz düşük çıkarsa, siz ve doktorunuz kırık oluşmadan önce nasıl bir tedbir alacağınız ya da tedavi göreceğiniz konusunda planlama yapmalısınız.
Kemik dansitometri kemik kaybına neden olan diğer olayların gösterilmesi yanı sıra uygulanan tedavinizin etkinliğinin değerlendirilmesinde de kullanılır.
Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılır?
Sigara içiyorsanız ya da kalça kırığı gibi kişisel ya da ailesel bir öykünüz varsa
Kemik kaybı ile birlikte seyreden hastalıkları olan bir erkekseniz
Tip 1 (juvenil ya da insulin bağımlı) şeker hastaları, ya da osteoporoz aile öyküsü olanlar
İdrar incelemelerinde aşırı kollajen artışları gösteren ve yüksek dozda kemik içeriği değişimine uğrayanlar
Omurgalarında kırık olan ya da osteoporozun diğer bulgularını taşıyanlar
Menopoz öncesi dönemde osteoporoz açısından yüksek risk taşıyan kadınlara
Cerrahi olarak menapoza giren (her iki yumurtalığı alınan) kadınlara
Menopoz sonrası risk faktörleri taşıyan kadınlara
Zayıf ve uzun boylu menopoz sonrası kadınlara
Ailede osteoporoz öyküsü bulunanlara, omurga kırığı olanlara
160 cm den kısa boy ve 50 kg. dan düşük ağırlık
Yılda 2,5 cm. den fazla boy kısalması olanlara
65 yaştan büyük olanlara
Kalsiyumdan fakir beslenenlere
Erişkin yaşta küçük darbe veya travmalarla kırık oluşması durumlarında
Röntgen filminde kemik yoğunluğunda azalma (osteopeniye) saptananlara
Aşırı Alkol, sigara, kahve tüketenlere
Östrojen tedavisine kontrendikasyon varsa
Testeren seviyesi düşük olanlara
1 aydan uzun süren hareketsiz (immobilizasyon) kalmak zorunda olanlara
Şeker hastalarına
Heparin, Antiasit Kortikosteroidler (Prednisone), Dilantin ve Barbituratlar , Tiroid Hormonu gibi ilaçları uzun süreli kullananlar
Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılmaz?
Hamilelere
İnceleme tarihinden 2 - 6 gün önce ağız veya damar içi yolla kontrast madde kullanmış olanlara
Hareketsiz yatamayanlara
İleri derecede omurga deformasyonu olanlara yapılamaz
