Dart; Ayakta Satranç
Oynamak!
Dart sporunun ortaya çıkışının 1500?lere dayandığı, bugünkü
halini ise 19. Yüzyılın sonlarında aldığı söyleniyor. Dartın spor olarak kabul
edilmesi, oyuncularının daha düzenli ve örgütlü bir şekilde faaliyet göstermesi
ise 20. Yüzyılın başlarından itibaren gerçekleşiyor. 1908?de İngiltere?de
publarda şans oyunlarının yasaklandığı bir dönemde, bir pub sahibi olan
Anakin?in Dartı bir şans oyunu olarak mekanında oynatıyor olmasından dolayı
mahkemeye verilmesi ve bunun üzerine Anakin?in mahkemede kurdurduğu bir Dart
tahtasına atışlar yaparak bunun bir şans değil beceri ve antreman işi olduğunu
kanıtlaması ile mahkemenin düşmesinin Darta bakış açısını geniş ölçüde
değiştirdiği görülüyor. Dünya Dart Federasyonu (WDF) halen 63 ülkenin üye
organizasyonları ile bir çok önemli Dart faaliyetine ev sahipliği yapıyor. WDF,
2006 yılı içerisinde Uluslararası Olimpiyat Komitesi?nin yan kuruluşu olan
GAISF?e müracaatta bulunarak yeni bir dönüm noktasına girmiştir. Dart?ın
anavatanı olan İngiltere?nin 2012 Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yapması
nedeniyle, Olimpiyat Oyunlarının gösteri bölümünde yer alması planlanmaktadır.
Dart sporu dünyada, özellikle 1970?lerden itibaren hızla
gelişen bir spor dalı olarak biliniyor. Dart oynamak için gerekli olan
ekipmanların diğer birçok spor dalına kıyasla az maliyetli olması, oynanması
için küçük bir alanın yeterli olması, özel bir giyim gerektirmemesi ve en
önemlisi de iyi bir oyuncu olabilmek için yaş, cinsiyet vücut özellikleri (boy,
kilo ve güç) gerektirmemesi, Dart sporunun hızla yayılmasını sağlıyor. Ayrıca
birçok bedensel engelin bu sporu icra etmeye engel olmayışı da özel bir durum
ortaya çıkarıyor.
Türkiye`de Dart
Türkiye?de ise Dartın tarihi oldukça yeni. Dart sporu 2000
yılında alınan bir kararla GSGM bünyesindeki Atıcılık ve Avcılık federasyonuna
bağlanarak, resmi bir spor branşı haline geldi. Temmuz 2002?de Barselona?da
gerçekleştirilen Dünya Şampiyonası?na katılan Türkiye Takımı dünya
beşinciliğiyle geri döndü. 2004 yılında ise Bocce Bowling ve Dart
Federasyonu?nun kurulmasıyla birlikte, Dart kendi federasyonuna kavuşmuş oldu.
Federasyon, 2006 yılının başında ise idari ve mali özerklik kazanarak Dart
branşı yeni bir mecraya girmiş oldu. Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonu,
16 Ekim 2006 tarihinde Dünya Dart Federasyonuna tam üye olmuştur.
Dart`ın Özellikleri
Dart sporunda kısa süre içinde karar verebilmek, bu kararı
nasıl uygulayacağını planlamak, planlanan atış yapılamaz ise hem yaşanan yoğun
moral bozukluğu ile baş edebilmek hem de bir sonraki atışın nasıl yapılacağını
düşünmek gibi yoğun zihinsel faaliyetler önemli bir yer tutuyor. Bu yönüyle
Dart sporu satranç sporuna benzetiliyor ve ?Ayakta Satranç Oynamak? olarak da
tarif ediliyor.Matematiksel zekanın gelişimine olağanüstü katkı sağlayan Dart,
başta Almanya olmak üzere Avrupa?da bazı ülkelerde bir çok ilköğretim okulunda
destek dersi olarak uygulanmaktadır.
Dart, bireylerin zihinsel yorgunluklarını atmak; günlük iş,
okul, ev stresinden uzaklaşabilmek; yoğun zihinsel faaliyetlerden sonra
dinlenebilmek için etkili bir araçtır.
Dart gençlik merkezleri, kamplar, sosyal dinlenme ve eğlenme
tesisleri, öğrenci yurtları, öğrenci kulüpleri, turizm işletmeleri, vb bir çok
ortam için ideal bir rekreasyon etkinliğidir.
Dart oyunu
Dart oyunu temelde ikiye ayrılır:
1-Çelik uçlu dart (Bitki kökünden yapılmış Dart tahtasında
ve çelik uçlu oklarla oynanır)
2-Elektronik dart (Elektronik Dart tahtasında oynanır ve
plastik uçlu oklar kullanılır)
Dart tahtasında 20 sayı dilimi var olup, bu sayılar karışık
olarak dizilmiştir. Her sayı diliminin single (tek), double (çift) ve triple
(üç katı) alanı vardır. Çift katı alanı, sayı diliminin en dışında yer alan ve
kırmızı ya da yeşil olarak renklendirilmiş alandır. Üç katı alanı, sayı
diliminin ortasında yer alan ve kırmızı ya da yeşil olarak renklendirilmiş iç
çemberde yer alan alandır. Merkezde ise yeşil olarak renklendiren single bölge
(25 puan) ve double bölge/iç merkez (50 puan) bulunur.
Dart oynamak zihinsel bir etkinlik olarak satranca benzer.
Oyun; 301, 501, 701 gibi sayılardan düşerek ve sıfırlamak suretiyle bitirilir.
Özel bir kural konulmamışsa çift katı halkası (sayı dilimlerinin dış halkası)
vurularak oyun bitirilmelidir. Bu nedenle oyuncular 170 sayıya kaldıktan
itibaren zihinsel olarak 3 okla bitirme stratejileri geliştirirler. (170 sayısı
3 okla sıfırlanabilecek en yüksek sayı/bitiriştir. İlk ok 20?nin üç katı,
ikinci ok 20?nin üç katı ve son ok çiftli/iç merkez.) dolayısıyla bitiş
stratejilerinde sonsuz sayıda kombinasyonlar gündeme gelmektedir. Oyuncu
devamlı olarak zihinsel açıdan devam eden atışlarında oku nereye atacağını,
atışta tam isabet sağlayamaması halinde hangi alternatifleri üreteceğini
düşünmelidir. Bunun dışında tahta üzerinde sonsuz sayıda oyun üretilebilir.
Dart tahtasının iç merkezi yerden 1,73 m yüksekliğindedir.
Dart tahtası ile atış çizgisi arası ise 2,37m olup, ayaklar atış çizgisini
geçmemelidir. Tahtanın çapı yaklaşık olarak 45 cm`dir.
Dünya Dart
Federasyonunca yapılan organizasyonlar:
·
Dünya kupası (2 Yılda bir)
·
Avrupa kupası (2 Yılda bir)
·
Avrupa Gençler Kupası (yılda bir)
·
Asya Kupası (yılda bir)
·
Pasifik Kupası (yılda bir)
Dart Faaliyetlerimiz
Dart ülkemizde 2004 yılından beri Türkiye Bocce Bowling ve
Dart Federasyonuna bağlı olarak yapılmaktadır. Dart oyuncularına sporcu lisansı
verilmektedir. Değişik kategorilerde Türkiye Şampiyonaları ve Sıralama
Turnuvaları düzenlenmektedir.
TBBDF 2006 yılında Dünya Dart Federasyonuna tam üye
olmuştur. Milli takımımız Uluslararası yarışmalarda yer almaktadır. Türk Milli
Takımı, 2006 yılında ilk kez Avrupa şampiyonasında yer almış, 2007`de ilk kez
Dünya Şampiyonasında yarışmıştır. 2008 yılında Federasyonun 2. Genel Kurulunda
ise Elektronik Dart branşının Federasyona bağlanması kararı alınmış ve 2009`dan
itibaren milli takımlarımız elektronik Dart disiplininde de yarışmaya
başlamıştır.
Federasyona talebe bağlı olarak antrenör ve hakem
yetiştirme kursları, tanıtım ve eğitim seminerleri açılmaktadır.
