?Müşteki ve sanıkların olay tarihinde Karaman Endüstri Meslek Lisesi öğrencisi oldukları, o günlerde moda olan karşıt görüşlü öğrenciler arasında kavga çıkarma ve karşılıklı çatışmanın olduğu??
Evet o günlerde modadır: Siyah ve beyaz.
Dahası karşıt görüşlülerin kavgası ve karşılıklı çatışması?
Yaşları 16 ile 22 arasında değişen Karaman Endüstri Endüstri Meslek Lisesi?nin talebeleri, iki gruba ayrılarak birbirlerine saldırırlar (7 Mayıs 1980 Çarşamba).
?Taşlar ve sopalar havada uçuşur. Okulun camları kırılırken, öğrencilerden M.Ç. de aldığı taş darbesi yaralanmıştır. Bu olayla ilgili olarak S. E., A.R.E., H.K., Z.A.K. ve 26 kişi yakalanarak mahkemeye sevk edilmişlerdir.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 9 Mayıs 1980 tarihli nüshası).
***
Karaman için 70?li yılların sonu zor geçecektir. Müessif olaylar birbiri ardına gelişir:
?Karaman?da meydana gelen ve üç saat süren olayda karşıt görüşlü öğrenciler çatışmışlardır. Sopa, zincir, muşta ve taşlarla birbirine giren öğrencilerden 6?sı çeşitli yerlerinden yaralanmıştır. Olayla ilgili 6 kişi gözaltına alınmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 18 Kasım 1976 tarihli nüshası).
?Karaman Lisesi?nde sınav kâğıtlarını okurken saldırıya uğrayan Öğretmen H.Y. dövülmüştür.? (Milliyet Gazetesi?nin 19 Ocak 1977 tarihli nüshası).
?Dün gece bir kitapçı dükkânına kimliği belirsiz kişilerce dinamit atılmış, vitrin ve kepenkler parçalanmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 30 Ocak 1977 tarihli nüshası).
?Karaman Endüstri Meslek Lisesi öğrencilerinden M.Y., U.A. ve M.A.?nın Atatürk rozeti taktıkları için dövüldükleri ileri sürülmüştür.? (Milliyet Gazetesi?nin 13 Mart 1977 tarihli nüshası).
?Lise öğrencileri arasında slogan söyleme yüzünden lise önünde başlayan kavga, hükümet binası çevresinde de sürmüş, üç kişi hafif şekilde yaralanmıştır. Öte yandan F.M. adında bir ilkokul öğretmeni, okuldan evine giderken belirsiz kişilerin açtığı ateş sonucu başından yaralanmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 18 Nisan 1977 tarihli nüshası).
?İlkokul Öğretmeni H.Ö.?nün otomobiline kimlikleri bilinmeyen kişilerce dinamit konmuştur. Patlatma ile birlikte, otomobilde başlayan yangın itfaiyenin çabası sonucu büyümeden söndürülmüştür.? (Milliyet Gazetesi?nin 13 Haziran 1977 tarihli nüshası)
?Sebze pazarında karşıt görüşlü gruplar arasında çıkan taşlı sopalı çatışmada 5 genç yaralanmıştır. Yaralılardan S.A. hastaneye yatırılmış, diğer yaralılar ayakta tedavi edilmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 8 Ekim 1977 tarihli nüshası)
?Karaman Halkevi?ne üye gençlerin bildiri dağıtması üzerine başlayan çatışmada bir lise talebesi öldürülmüş, bir seyyar satıcı da ağır yaralanmıştır (9 Haziran 1978 Cuma).?
Cumhuriyet Alanı?nda çıkan bu müessif olay, gazetelerin birinci sayfasında ?Karaman?da Sağ Sol Çatışması? başlığıyla verilir. ?İleri sürüldüğüne göre, Halkevi?nden kalabalığa 4 el ateş açılmıştır. Açılan ateş sırasında Ziya Duru (16) isimli Karaman Ticaret Lisesi ikinci sınıf talebesi vurularak, hayatını kaybetmiş, H.D. isimli seyyar satıcı da göğsü ve kolundan ağır şekilde yaralanmıştır. Olaylara müdahale eden güvenlik kuvvetleri, olayların daha da genişlemesini önlemiştir. Olaylarla ilgili olarak fırın işçisi M.G.?nin yakalanmasına çalışılmıştır.? (Milliyet ve Yeni Konya gazetelerinin 10 Haziran 1978 tarihli ve Yeni Devir Gazetesi?nin 11 Haziran 1978 tarihli nüshaları)
Bu müessif olay sonrası Karaman?da sular durulmamış, ekseriyetini öğrencilerin teşkil ettiği ?kalabalık bir grup TÖB-Der, Çağ Kırtasiye, Tartan Kitapevi, K. ve L. Dinç Mağazası ile Karaman?ın Sesi Gazetesi idare bölümünü taşlayarak camlarını kırmıştır. Olayların yatıştırılabilmesi için Konya?dan gelen toplum polisi ve komando birlikleri sevk edilmiştir.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 15 Haziran 1978 tarihli nüshası)
?Karaman?da bir konfeksiyon mağazasına patlayıcı madde atılmış, patlamada çeşitli yerlerinden yaralanan S.T. adlı gencin bacağı kesilmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin, 18 Temmuz 1978 tarihli nüshası).
?Karşıt görüşlü lise öğrencileri arasında çıkan çatışmada 13 öğrenci çeşitli yerlerinden yaralanmışlardır. Yaralıların tedavilerinin ayakta yapıldığı, 33 öğrencinin gözaltına alındığı, 2 öğrencinin de arandığı belirtilmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 3 Aralık 1978 tarihli nüshası).
?Meydana gelen çatışmada H.İ., T.Ö. ve A.H. adlı Endüstri Meslek Lisesi öğrencileri yaralanmıştır. Olayla ilgili olarak Ü.Ç., Z.A., A.S., M.U., Z.K..ve F.Ö. adındaki öğrenciler gözaltına alınmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin, 11 Ocak 1979 tarihli nüshası).
?Karaman?da ikiyüz kişilik bir grup, ?tek yol devrim? sloganı atarak yürümeye başlamasına, polis müdahalesi gecikmemiş ve dağılmaları ihtarında bulunmuştur. Gruptan bu ihtara taşlı cevap gelmiştir. Grubu tahrik ettiği gerekçesiyle S.E. isimli şahıs polis tarafından yakalanarak tevkif edilmiştir.? (Yeni Konya Gazetesi?nin, 27 Şubat 1979 tarihli nüshası)
?Boyahane semtindeki kahveye gece 21.30 sıralarında dışarıdan açılan ateş sonucunda bir kişi (Muzaffer İlhan) ölmüş, 5 kişi de (A.A., M.B., Y.Ö., M.Ö. ve İ.E.Ö.) ağır yaralanmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 10 Mart 1979 tarihli nüshası)
?Karaman?da bir belediye otobüsü siyasal nedenlerle kaçırılmak istenmiştir. Sümerbank Tekstil Fabrikası işçilerini kent merkezine getiren otobüsün yolu silahlı kesilerek kaçırılmak istenmiştir. Otobüsteki işçilerin karşı koymaları sonucu, kaçırmayı gerçekleştiremeyen kişiler, şoförü dövdükten sonra kaçmışlardır.? (Milliyet Gazetesi?nin 20 Mart 1979 tarihli nüshası).
?Karaman Endüstri Meslek Lisesi?nde karşıt görüşlü öğrenciler arasında kavga çıkmış, kavgada Okul Müdürü Ş.A. ile Öğretmen K.E. de karşılıklı olarak yumruklaşmışlardır. Olayla ilgili olarak gözaltına alınan müdür, öğretmen ve 20 öğrenci gönderildikleri mahkemece serbest bırakılmışlardır. Yargılamanın tutuksuz yapılacağı öğrenilmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 25 Mart 1979 tarihli nüshası).
?Sümerbank?a ait Tekstil Fabrikası?na 24.00 sıralarında tüfekle ateş açılmıştır. Polis olayla ilgili bir kişinin gözaltına alındığını bildirmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 14 Mart 1979 tarihli nüshası).
?S.Ö. adlı sol görüşlü bir işçi, önceki gece 10 kişilik bir grubun silahlı saldırısı sonucunda vurularak ağır yaralanmıştır. Olayda S.Ö?yü yaralayan silahı M.D. adlı sağ görüşlü lise öğrencisinin kullandığı ileri sürülmüştür. Saldırıda S.Ö.?nün bağırsaklarının parçalandığı ve durumunun ağır olduğu belirtilmiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 30 Mart 1979 tarihli nüshası).
?A.K. ve B.A.U. adlı sağ görüşlü kişilere, adının A.K. olduğu belirtilen kişi ve arkadaşı tarafından ateş açılmıştır. Silahlı saldırıda B.A.U., çeşitli yerlerinden yararlanarak hastaneye kaldırılmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 16 Haziran 1979 tarihli nüshası).
?Önceki gece sol görüşlü kişilere ait işyerleri taşlanmıştır. Taşlanan elektrikçi, muhasebeci ve berber dükkânında camlar kırılmış, sağ görüşlü oldukları belirtilen saldırganların kimliklerinin saptandığı açıklanmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 17 Ağustos 1979 tarihli nüshası).
?Karaman?da halkın huzurunu kaçıran bir grup eylemci İstasyon Caddesi ile Konya Caddesi?nin kesiştiği kavşağa ?halka kalkan faşist eller kırılır? yazılı bombalı pankartı asmış. Caddeye yağ döküp
yaktıktan sonra çevreye ateş ederek çeşitli yönlere kaçmışlardır.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 29 Kasım 1979 tarihli nüshası)
?Karaman İşçi Derneği?nde yapılan aramada, üzerlerinde birer tabanca bulunan M.Y. ile A.S. adliyeye verilerek tutuklanmışlardır.? (Milliyet Gazetesi?nin 12 Aralık 1979 tarihli nüshası).
?Karaman?da sağ eğilimli olduğu ileri sürülen bir genç, otomobille ezilerek öldürülmüştür. Görgü tanıkları Nevzat adlı gencin beyaz Anadol otomobille çiğnendiğini, otomobilin kaçtığını söylemişlerdir. Polis, ?Taşıtın ilçe dışında terk edilmiş olarak bulunduğunu, kaçan sanıkların arandığını? açıklamıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 17 Aralık 1979 tarihli nüshası).
?Karaman Emniyetinde görevli polis memuru C.C., durumundan şüphelendiği Ülkücü Gençlik Derneği (ÜGD) mensubu İ.Y.?nin üzerini aramak istemiş, buna karşı koyan sanık, polis memurunu tabanca ile bacağından yaralamıştır. Yakalanan sanığın ifadesini değerlendiren Karaman Emniyet Amirliği yetkilileri, Karaman ÜGD binasında bir arama yapmışlardır. ÜGD binasında yapılan aramada; iki otomatik silah, tahrip gücü çok yüksek bir bomba, 19 adet mermi ve çok sayıda demir çubuk ele geçirilmiştir. Dernekte bulunan 16 kişi gözaltına alınmıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 21 Aralık 1979 tarihli nüshası).
?Ermenek?te 17 Ocak 1980 Perşembe günü Endüstri Meslek Lisesi?nin dağılışı sırasında okul öğrencileri arasında ideolojik nedenlerle kavga çıkmış ve 4 öğrenci yaralanmıştır. Kavgaya karışan 11 öğrenci gözaltına alınmıştır.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 19 Ocak 1980 tarihli nüshası)
?Karaman Lisesi?nin giriş kapısının camları, karşıt görüşlü iki öğrenci grubunun kavgasından nasibini almıştır. Bu olayla ilgili olarak Emniyet kuvvetleri tarafından A.K., K.A., İ.H., A.B., İ.S., H.E., M.K., C.K. ve A.Ö. isimli şahıslar yakalanarak, mahkemeye sevk edilmişlerdir.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 19 Mart 1980 tarihli nüshası).
?Görüş ayrılığı yüzünden çıkan kavgada silahlar konuşmuştur. (23 Mayıs 1980 Cumartesi). Karaman Endüstri Meslek Lisesi öğrencisi Kazım Parlak ile boşta gezen N.A. yaralanmıştır. Ağır yaralı olarak Karaman Devlet Hastanesi?ne kaldırılan Kazım Parlak bütün müdahalelere rağmen kurtarılamamıştır. Olayla ilgili olarak M.K., H.B. ve E. isimli şahıslar yakalanmıştır.? (Yeni Konya Gazetesi?nin 26 Mayıs 1980 tarihli nüshası)
?Karaman Sümerbank İplik Fabrikası?nda işçiler arasında görüş ayrılığından çıkan çatışmada 1 işçi öldürülmüş, 4 işçi de yaralanmıştır (20 Haziran 1980 Cuma). Geçmiş hükümet döneminde işlerine son verilen 5 işçinin tekrar işbaşı yapmaları üzerine, fabrika içinde çıkan silahlı çatışmada; eski Ülkücü Gençlik Derneği Başkanı Abdullah Demirci (28), A.A. ve M.A. adlı işçiler tabancayla vurularak ağır yaralanmışlardır. Abdullah Demirci kaldırıldığı Karaman Devlet Hastanesi?nde kısa bir süre sonra ölmüştür. Ayrıca H.Ö. ve A.Ü. de yaralanmıştır. Olay daha sonra fabrika dışına kadar yayılmış ve
işyeri tahrip edilmiştir. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle Karaman?da hayat normale dönmüştür.? (Milliyet ve Yeni Konya gazetelerinin 21 Haziran 1980 tarihli nüshaları)
?Karaman Sümerbank Tekstil Fabrikası?nda önceki gün 1 işçinin ölümüyle sonuçlanan olayla ilgili olarak gözaltına alınan F.Y., A.K. ve İ.B.?nin asli fail olarak belirlendiği açıklanmıştır. Konya Valisi Lütfi Tuncel, ?Sanıklardan diğer 17 kişinin de suça katıldığının belirlendiğini, olayda kullanılan tabancanın fabrikadaki aramalarda ele geçirildiğini ve ilçedeki durumun sakin olduğunu? söylemiştir.? (Milliyet Gazetesi?nin 22 Haziran 1980 tarihli nüshası).
?Taşkale Kasabası?nda sol görüşlü bir ilkokul öğretmeni tabanca ile vurularak öldürülmüştür. Polis olayla ilgili olarak A.A., İ.K. ve M.E. adlı sağ görüşlü kişileri gözaltına almıştır.? (Milliyet Gazetesi?nin 1 Temmuz 1980 tarihli nüshası).
Evet, o yaşanan günler gerçekten zor günlerdi. Kim o günleri bir daha yaşamak ister?..
UĞUR ERKAN
www.ugur-erkan.com