Eğitimci - Yazar Murat Anar: ''Kazakistan: Türk’ün Stratejik Aklı''
GÜNCEL - 16-05-2026 00:00
<p><strong>ANKARA - BHA</strong></p>
<p>Eğitimci-Yazar Murat Anar’ın kaleme aldığı ''Kazakistan: Türk’ün Stratejik Aklı'' adlı yazısı şu şekilde:</p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">''Kazakistan, yaklaşık 2 milyar 724 bin 900 kilometrekarelik Türk Dünyasının bağımsız en büyük, dünyanın 9. en büyük yüzölçümüne sahip ülkesi. (Türk Dünyasının en büyük yüzölçümüne sahip özerk ülkesini de siz bulun)Bu yüzölçüm, Türkiye’nin 3,5 katı. Kazakistan, Hoca Ahmet Yesevi’yi yetiştiren Kadim Türk Şehri Türkistan’la özdeşleşmiş Türk’ün köklü ve güçlü sesi. Büyük yüzölçüme sahip olmasına rağmen 21 milyon küsür nüfusu ile Türkiye’den yaklaşık 4 kat daha az Kazakistan’ın nüfusu.. Kazakistan, daha da gelişmeye, bôlgesinin ve Türk Dünyası’nın daha da etkili bir gücü olmaya aday.</span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:187.5pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"> </span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><b><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan: Stratejik Akıl</span></span></span></b></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan, bir taraftan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev önderliğinde Rusya ve Çin’le ilişkileri güçlendirip stratejik önemli ortaklıklar kurarken bir taraftan da Türkiye başta olmak üzere diğer Türk Devletleri ile önemli antlaşmalara imza atıyor. Kazakistan</span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Rusya ile eğitim ve bilimsel alanlarda ortaklıklar geliştirirken Çin’le Çin-Orta Asya-Batı Asya Koridoru" (CCAWAC) olarak adlandırılan ikinci bir ticaret yolu oluşturma çalışmalarına devam ediyor. Bu ticaret hattı Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan üzerinden Hazar Denizi bağlantısı ile Kafkasları geçip Türkiye’den Balkanlara ve Orta Avrupa’ya uzanan hat. Bu hat,Hazar geçişli, Zengezur Koridoru ile tamamlanan “Orta Koridor” projesi ile de hedefleri bakımından örtüşüyor. Kazakistan’ın izlediği strateji, MHP Lideri Dr. Devlet Bahçeli’nin dile getirdiği TRÇ (Türkiye-Rusya-Çin) ittifakının, KRÇ versiyonu. Kazakistan, ilişkilerini çok yönlü ittifaklar üzerine konumlandırıyor. </span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"> </p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><b><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan-Türkiye İlişkileri</span></span></span></b></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Cumhurbaşkanı Tokayev, “ Soyumuz ve dinimiz aynı, dilimiz Türkçe, lehçemiz farklı. Kazak Türkleri ve Türkiye Türkleri arasındaki derin kardeşlik, işbirliği alanlarında da devam etmektedir.” diyerek Türkiye hakkındaki görüşlerini samimi bir üslupla dile getiriyor. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan’daki karşılanışı, Erdoğan’a verilen “Hoca Ahmet Yesevi Nişanı” Kazakistan’ın Türkiye’ye duyduğu Tokayev’in tabiri ile “derin saygı”nın bir göstergesi. Bu nişanın ilk kez Recep Tayyip Erdoğan’a verilmesi de dikkate değer. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan-Türkiye Cumhurbaşkanlarının ortaklaşa yaptığı basın toplantısında, Kazakistan’ın misafirperverliğine teşekkür ederek, Kazakistan-Türkiye arasındaki tarihi bağlardan, sarsılmaz dostluktan, Kazakistan’ın Türk Birliğindeki yeri ve birliğe katkılarından sôz etti. Erdoğan, <span style="background:#f8f9fa">İpek Yolu'nun günümüzdeki karşılığı olan Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun ehemmiyetine değinerek Kazakistan’la Türkiye’nin imzaladığı anlaşmaları anlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan, yaklaşık 2 milyar 724 bin 900 kilometrekarelik Türk Dünyasının bağımsız en büyük, dünyanın 9. en büyük yüzölçümüne sahip ülkesi. (Türk Dünyasının en büyük yüzölçümüne sahip özerk ülkesini de siz bulun)Bu yüzölçüm, Türkiye’nin 3,5 katı. Kazakistan, Hoca Ahmet Yesevi’yi yetiştiren Kadim Türk Şehri Türkistan’la özdeşleşmiş Türk’ün köklü ve güçlü sesi. Büyük yüzölçüme sahip olmasına rağmen 21 milyon küsür nüfusu ile Türkiye’den yaklaşık 4 kat daha az Kazakistan’ın nüfusu.. Kazakistan, daha da gelişmeye, bôlgesinin ve Türk Dünyası’nın daha da etkili bir gücü olmaya aday.</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"> </span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><b><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan: Stratejik Akıl</span></span></span></span></b></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan, bir taraftan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev önderliğinde Rusya ve Çin’le ilişkileri güçlendirip stratejik önemli ortaklıklar kurarken bir taraftan da Türkiye başta olmak üzere diğer Türk Devletleri ile önemli antlaşmalara imza atıyor. Kazakistan</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Rusya ile eğitim ve bilimsel alanlarda ortaklıklar geliştirirken Çin’le Çin-Orta Asya-Batı Asya Koridoru" (CCAWAC) olarak adlandırılan ikinci bir ticaret yolu oluşturma çalışmalarına devam ediyor. Bu ticaret hattı Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan üzerinden Hazar Denizi bağlantısı ile Kafkasları geçip Türkiye’den Balkanlara ve Orta Avrupa’ya uzanan hat. Bu hat,Hazar geçişli, Zengezur Koridoru ile tamamlanan “Orta Koridor” projesi ile de hedefleri bakımından örtüşüyor. Kazakistan’ın izlediği strateji, MHP Lideri Dr. Devlet Bahçeli’nin dile getirdiği TRÇ (Türkiye-Rusya-Çin) ittifakının, KRÇ versiyonu. Kazakistan, ilişkilerini çok yönlü ittifaklar üzerine konumlandırıyor. </span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"> </p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><b><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan-Türkiye İlişkileri</span></span></span></span></b></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Cumhurbaşkanı Tokayev, “ Soyumuz ve dinimiz aynı, dilimiz Türkçe, lehçemiz farklı. Kazak Türkleri ve Türkiye Türkleri arasındaki derin kardeşlik, işbirliği alanlarında da devam etmektedir.” diyerek Türkiye hakkındaki görüşlerini samimi bir üslupla dile getiriyor. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan’daki karşılanışı, Erdoğan’a verilen “Hoca Ahmet Yesevi Nişanı” Kazakistan’ın Türkiye’ye duyduğu Tokayev’in tabiri ile “derin saygı”nın bir göstergesi. Bu nişanın ilk kez Recep Tayyip Erdoğan’a verilmesi de dikkate değer. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan-Türkiye Cumhurbaşkanlarının ortaklaşa yaptığı basın toplantısında, Kazakistan’ın misafirperverliğine teşekkür ederek, Kazakistan-Türkiye arasındaki tarihi bağlardan, sarsılmaz dostluktan, Kazakistan’ın Türk Birliğindeki yeri ve birliğe katkılarından sôz etti. Erdoğan, İpek Yolu'nun günümüzdeki karşılığı olan Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun ehemmiyetine değinerek Kazakistan’la Türkiye’nin imzaladığı anlaşmaları anlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Teşkilatımızı(TFT) kurumsal olarak güçlendirecek imkanları sağlama noktasında değerli kardeşimle (Kazakistan Cumhurbaşkanı ile) mutabıkız. İnşallah önümüzdeki dönemi, birlikte Türk Dünyası Yüzyılı yapacağız.” cümleleri Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı'nın en önemli vurgusuydu. </span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"> </p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><b><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan’la Türkiye Arasındaki Anlaşmalar</span></span></span></span></b></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Kazakistan ile Türkiye arasında yapılan ticaretin büyüklüğü 10 milyar dolar. Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı’nda imzalanan anlaşmaların konu başlıkları: </span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Kültür Merkezlerinin Kuruluşu, İşleyişi ve Faaliyetleri </span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasında Değişiklik Yapılması</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Ortak Burs Programı</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">• Kazakistan’da Türkiye’ye ait iki okulun açılması</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Almatı Uluslararası Havalimanı Yatırım Anlaşması,</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Hastane İnşaatlarının Finansmanına İlişkin İşbirliği </span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Radyo ve Televizyon Alanında Mutabakat Zaptı</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Petrol Sahası Hizmetine ve Petrol ve Gaz Projelerinin Ortak Geliştirilmesi Konularına İlişkin İşbirliği</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•Astana Uluslararası Finans Merkezi ile İstanbul Finans Merkezi Arasında Mutabakat Zaptı</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">•ANKA İnsansız Hava Araçlarının Üretimi ve Bakımı için Ortak Girişim Kurulması</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"> </p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Arial,sans-serif"><span lang="tr" style="font-size:12.0pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Türk Devletleri bölgelerinde ne mutlu ki artık oyun kuran oyun bozan bir güç. Türk Birliği stratejik bir denge unsuru. “Adım adım hoş geldin Türk Dünyası Yüzyılı”</span></span></span></span></span></span></span></p>
<p style="margin:0cm 0cm 0.0001pt"> </p>