Röportaj: Ziya Gündüz
Öncelikle sizi kısaca tanıyabilir miyiz?
İsmim Atilla Akgül. 1971 Tokat doğumluyum. Evliyim üç çocuk babasıyım. Ortaokul ikinci
sınıftan itibaren ailem yaz aylarında çalışmam için beni sanayi sitesine verdi. Haliyle ondan
sonra okuyamadık. Çırak olarak başladığım oto boyama işine şimdi usta olarak kendi çatığım
işyerinde devam ediyorum. Hayatımız şuan için belirli bir düzende gidiyor.
Okumaya alışkanlığınızı nasıl kazandınız?
Hayatımı anlamlı kılan elbette ki okuma aşkımdır. Kitap okumayı hiçbir zaman ihmal
etmedim. Cuma hutbelerinin sonunda okunan ayet-i kerime beni en çok etkileyen ayetlerin
başında gelir. Ayeti aktarayım; ?Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım
etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size
öğüt veriyor.? Ben ayeti sürekli zihnimde düşündükçe, Allah?ın bize öğütler vermesini merak
ettim. Öğütlerin ne olduğunu öğrenmem için en sağlam kaynak Kur?an?dı. Dedim o zaman
Kur?an okuyalım ilk Kur?an?ı yüzeysel okuduğum için çok bir şey anlamadım.
Kur?an?ı ilk okuduğunuzda bir şey anlamadığınız söylediniz. Okumaktan vaz mı
geçtiniz?
Hayır, okuma isteğim hiç bitmedi. İkinci okumamda notlar çıkararak okumaya başladım.
Beni derinden etkileyen ayetleri not defterime yazdım. Yazarak öğrenmemin faydalı olduğunu
da bu şekilde tespit etmiş oldum. Çünkü Alak suresinde ?bilmediklerini kalemle öğretendir?
diyor Rabbimiz. Yazmak ve okumak gerçekten çok iyi bir eğitim metodudur. Sürekli notlar
alarak Kur?an okuduğunda insan epey bir mesafe alıyor. Kur?an kendi kendi tefsir eden en iyi
tefsir kitabıdır aynı zamanda. Herkes Kur?an?ı okuyup anlayabilir. Kur?an, anlaşılması en
kolay kitaptır.
Bunu biraz açabilir misiniz?
Kur?an çiçekten, böcekten, kuştan, havadan, sudan, coğrafyadan, uzaydan, güneşten,
yıldızdan, tabiattan söz eder. Bizim gördüğümüz her şeyden Allah örnekler vermiştir. Herkes
Kur?an?da ki her ilme vakıf olmayabilir. Bir kişi nasıl iyi bir matematik uzmanıyken, aynı
zamanda iyi bir kalp doktoru olamaz. Yani kişi ilmi bilgisi anlayışı ilgili alanı kadar
Kur?an?dan istifade eder.
Bu durumda Kur?an ile nasıl bir ilişki kurmak gerekiyor?
Kur?an ile birebir ilişki kurmak gerekiyor. Şuanda örneğin ben size konuyu anlatıyorum, siz
beni gayet iyi anlıyorsunuz. Ama burada üçüncü bir şahıs olsa ve araya girse her cümlemin
sonunda aslında Atilla usta şunu demek istemişti dese, ben mesela o kişiyi terslerim. Hatta
sizde dersiniz ki, biz aptal mıyız Atilla ustayı anlamayacak kadar. İşte Rabbimiz Kur?an?ı
anlama konusunda, insanı hiç kimseye muhtaç olmadan anlama yeteneği ile donatmıştır. 70
yaşında ki bir insanda, 15 yaşında ki bir gençte, Kur?an?ı çok rahat anlayabilir. Mesela ben
bazen TV?den teknolojik aletler seyrediyorum adamlar mesela öyle harika şeyler yapmışlar ki
mesela şu sesimizi kayıt eden ses cihazının mükemmelliğini görüyorsunuz.
Peki, daha çok ne tarz kitaplar okuyorsunuz?
Ben Kur?an ayetlerini daha iyi anlamak için diğer kitaplardan istifade ediyorum. Örneğin
benim görmediğim bir konuyu başkası çok daha iyi görebilirim. Hikâye, roman, gazete, dergi,
haber yazılarını okurum. Bir söz var, ?bende bir lira vardı, sizde de bir lira vardı, paraları
değiştik ikimizde de bir lira oldu. Ama bende bir bilgi vardı, sizde bir bilgi vardı, bilgileri
değiştik ikimizde de iki bilgi oldu.? Ben bu düstura çok inanırım. Bilgi alış verişinde bilgiyi
elde etmede, bilgiyi kullanmada ölçü ve denge çok önemlidir. Bunun için her konuda olduğu
gibi bu konuda da ölçülü ve dengeli olmak lazım. Her konuşanı dinlerim. Onun konuşmasını
analiz ederim. Bir kitabın, bir konuşmanın, doğrularını alırız, yanlışlarını iade ederiz.
Kur?an?ın Arapçasını mı okumak gerekiyor, yoksa meal mi okumak gerekiyor?
Ben açıkça şunu ifade etmek istiyorum; Kur?an?ın Arapçasını tekrar etmenin bize bir getirisi
yoktur. Kur?an?ın anlamının bizim hayatımıza bir getirisi olacağına inanıyorum. Örneğin ben
size bir mesaj atıyorum, o mesajı siz bana her gün okuyorsunuz. Ama o mesajı
anlamıyorsunuz. Her gün o mesajı bana okumanızın size bir faydası yok. Ben zaten biliyorum
önemli olan sizin bilmenizdir. Şimdi Kur?an Allah?ın kelamı, Allah?ın kelamının amacı bizim
hayatımızı düzene koymak için vardır. Kur?an?dan hareketle birçok ilim vardır. Örneğin bir
fizikçi için gökteki yıldızları işaret eden ayetlerden hareketle önemli bir mesafe kat edebilir.
Çocuğun anne karnındaki gelişimiyle ilgili ayetler çok önemlidir. Bu ayetlerden hareketle çok
önemli buluşlar elde edilebilinir. Yeniden dirilişle ilgili ayetler var. Rabbimiz Nuh suresinde
İsa (a.s.)?ı Adem (a.s.)?ı örnek veriyor. Yeniden dirilişin kodları bu ayetlerdedir. Allah Ademi
nasıl yarattıysa İsa?yı da öyle yarattı. Kur?an?ın bize öğrettiği evrensel kavramlardan biriside
?La? kavramıdır. Yani red ediyorum kabul etmiyorum, sonra ilahı kabul ediyoruz. Eğer insan
bir şeyi red etmeden kabul ediyorsa, orada bir yanlışlık vardır. Toplumun en büyük
yanlışlarından biriside şu; herkes her şeyin ticaretini yapar. Peygamberlerin sanatları var.
Örneğin Nuh (a.s)?ın gemi yapacak kapasitesi vardır. Marangozluktan iyi anladığını
görüyoruz. Musa (a.s)?ın çobanlık yaptığını görüyoruz. Yani din konusunda peygamberler her
hangi bir ücret almamışlardır. Yasin suresi 21. Ayetinde, ?sizden hiçbir ücret istemeyenlere
tabi olun? diyor. Rasulullah?ı örnek veriyor, ?yoksa sen olardan bir ücreti istiyorsun da ondan
mı senden uzak duruyorlar? yani din konusunda kesinlikle ücretin olmaması lazım.
Kendi imkânlarınız nispetince Kur?an meali dağıtıyor musunuz?
Benim bir hayalim var, bütün camilerde camilerin her köşesinde Kur?an mealinin olması ve
bu meallerin insanlara hediye edilmesidir. Ben geçen yıl Diyanet İşleri Başkanlığından 20
tane Kur?an istedim ve dağıttım. Bunun daha çok olması lazım. Diyanet bu konuda bize daha
fazla yardımcı olması lazım. Çünkü toplumumuz Diyanetin mealine daha çok itibar ediyor.
Ayrıca Kur?an çalışmalarıyla ilgili bence bu işle meşgul olanların mutlaka bir araya gelerek
ortak bir meal çalışması yapmaları gerekiyor.
İşyerinizde ki eğitim çalışmalarınızdan söz eder misiniz?
Biz burada haftada bir meal çalışması yapıyoruz. Hepimizin elinde ayrı bir meal oluyor. Aynı
ayeti kim nasıl bir mana vermiş, aynı zamanda karşılaştırıyoruz en uygun olanda ittifak
ediyoruz. Ben şahsen cemaatçiliğe karşı bir insanım. Herkesin elini taşın altına koyduğu ortak
çalışmalar yapılabilir. Cemaatler insanların gözlerini kör ediyor. Cemaatler sürü psikolojisini
çoğaltan yerlerdir. Birçok cemaati takip etme ve bazılarını da yakından görme imkânım oldu.
Cemaatlerin dine faydası yok. Cemaatlerin derdi kendi ekonomilerini yükseltmektir.
Cemaatler insanların Kur?an?ı anlayıp kendi hür iradeleriyle düşünmelerini istemezler.
Falanca zatın kitabını okuyun, filanca hocaefendinin kitabını okuyun, ama Allah?ın kitabını
okumaya gelince, siz onu anlayamazsınız derler. Sadece sevap niyetine Arapça okuyun derler.
Hâlbuki kişi Kur?an?ı hür iradesiyle okuduğunda uyanacak, ne küresel güçler tarafından, ne
de cemaatler tarafından sömürülecektir.
Yani diyorsunuz ki Kur?an insanı uyandır. Bunun için Kur?an?a daha çok yönelmeli
insan?
Kur?an okurken not tutmak lazım. Kur?an okurken acele etmemek lazım. Düşünerek analiz
ederek okumak lazım. Din konusunda birinci kaynağın Kur?an olduğunu unutmamak lazım.
Kişi dinini en iyi Kur?an?dan öğrenebilir. Ayet, ?önce kendi yakınlarından başla davet et?
diyor.
Bu durumda siz nasıl bir yol izlediniz?
Bizde önce en yakınımızdan başlayarak halkayı genişlettik. Sonra bir ders halkası
oluşturmaya karar verdik. Benim en kıymetli zamanım, en huzurlu zamanım dostlarımla
Kur?an üzerinde konuşmak ve yeni çıkışı yolları bulmaktır. İnsanların can alıcı soru
sormalarına müsaade etmeliyiz. İnsanların Kur?an?ı anlayarak okumaları adına maddi manevi
her şeyimi verebilirim. Bizim bu çalışmalarımızda üstad mürit ilişkisi, alt üst ilişkisi yoktur.
Ben ilk çalışmayı evimden başlattım. Ve bunu hiçbir zaman için unutmayacağım. Bu
çalışmalara üç dört kişi ile başlamıştık.
İşyerinizin üst katını Kur?an ve okuma çalışmalarına ayırmışsınız biraz bize bundan söz
eder misiniz?
Şimdi biz sadece kendimizi düşünmüyoruz. Kur?an yolunu buluktan sonra, bu yolda
başkalarının da olması gerektiğini düşündüğümüz için işyerimizin üstünü bir eğitim yuvasına
çevirdik. Kur?an evrensel bir kitaptır. Kur?an?ın muhatabı bütün insanlardır. Haliyle Kur?an
için yola çıkan herkese kapımız açıktır. Biz ücretimizi sadece Allah?tan bekliyoruz.
Kur?an okumanın sanatınıza bir katkısı oluyor mu?
Kur?an okuyan insan şunun idrakine varıyor; Allah beni her yerde görür. Ben bir kaportacı
ustasıyım. Ben yaptığım işi müşteriden önce Allah?a beğendirmeye çalışıyorum. Bu benim
aynı zamanda çalışma ahlakımdır. Ben bunu Kur?an?dan kazandım. Her usta işinin hilesini
bilir. İsteseniz birçok hile yapabilirsiniz. Ben yaptığım işi Kur?an ışığında yapmaya
çalışıyorum.
Kitap okumanın size ne gibi faydası var?
Kitap okumak insanın konuşmasına çok yansıyor. Genelde sanayi esnafı maalesef çok
okumaz. Çok okumadığı içinde kültür seviyesi düşüktür. Okuduğunuzda hem hayatla, hem de
kendi işinizle ilgili çok çarpıcı örnekler veriyorsunuz. Yani hem sanatkâr olmak lazım, hem
okumak lazım.
Atilla Bey, bize zaman ayırdığınız için size çok teşekkür ediyorum.
Bende size teşekkür ediyorum, bu imkânı bize sağladığınız için