Karaman'da Yetişen Mantarlar

S.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Ana Bilim Dalı Hasan Hüseyin DOĞAN’ın Karaman İlinde Makrofunguslar üzerine yaptığı araştırma sonucunda Karaman yöresinden 2 sınıfa ait 10 ordo, 40 familya, 102 cins ve 322 takson tespit edilmiştir. Literatür taramaları sonucunda 111 tür ve bir varyete, Türkiye için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Yeni kayıt türlerinin toplam tür içerisindeki yüzdesi % 34.7’dir.

Bu türler; Lachnellula arida, Peziza arvernensis, Peziza domiciliana, Ramaria abietina, Ramaria obtusissima, Creolophus cirrhatus, Membranomyces spurius, Thelephora caryophyllea, Phellinus laevigatus, Phellinus viticola, Phellinus vorax, Pachykytospora tuberculosa, Perenniporia medulla-panis, Physisporinus vitreus, Tyromyces placenta, Geastrum nanum, Calvatia cyathiformis, Lycoperdon marginatum, Hygrophorus erubescens, Omphalina obscurata, Clitocybe obsoleta, Tricholoma portentosum, Trizholoma radotinense, Lyophyllum fumatofoetens, Lyophyllum infumatum, Lyophyllum semitale, Melanoleuca luteolosperma, Melanoleuca substrictipes, Armillaria cepistipes, Collybia cookei, Collybia distorta, Collybiafusipers, Collybia horiolorum, Micromphale foetidum, Oudemansiella hygorporoides, Oudemansiella longipes, Macrocystidia cucumis, Mycena adonis, Mycena amicta, Mycena hiemalis, Mycena metata, Mycena xantholeuca, xeromphalina caulicinalis, Cystoderma ambrosii, Entoloma niphoides, Entoloma sepium, Entoloma subradiatum, Pluteus nanus, Pluteus pallescens, Pluteus podospileus, Lepiota kuehneriana, Lepiota subincarnata, Leucoagaricus badhamii, Agaricus aestivalis var. veneris, Agaricus luteomaculatus, Coprinus cinereus, Coprinus cothurnatus, Coprinus ephemerus, Coprinus episcopalis, Coprinus patouillardii, Coprinus truncorum, Panaeolus fimicola, Psathyrella bipellis, Psathyrella cotonea, Psathyrella lutensis, Psathyrella marcescibilis, Psathyrella ochracea, Psathyrella pseudogracilis, Psathyrella sphagnicola, Psathyrella tephrophylla, Conocybe rickenii, Conocybe semiglobata, Conocybe siennophylla, Conocybe subovalis, Pholiotina  pygmaeoaffinis, Agrocybe putaminum, Hypholoma marginatum, Psilocybe bullacea, Psilocybe coprophila, Pholiota graminis, Pholiota gummosa, Pholiota limonella, Pholiota nematolomoides, Crepidotus lundelli, Inocybe abietis, Inocybe boltonii, Inocybe caesariata, Inocybe cucullata, Inocybe fuscomarginata, Inocybe grammata, Inocybe hypophaea, Inocybe queletii, Hebeloma cistophilum, Hebeloma edurum, Hebeloma truncatum, Gymnopilus hybridus, Gymnopilus picreus, Cortinarius balteatus, Cortinarius cinnamomealueta, Cortinarius elegantior, Cortinarius flavopallidus, Cortinarius flaudulosus, Cortinarius melanotus, Cortinarius psittacinus, Cortinarius rigidus, Cortinarius sulfurinus, Cortinarius vitellinus, Galerina clavatta’dır.

Yörede hem zehirli, hem de yenen mantarlar bol miktarda yetişmektedir. Yöre halkı tarafından yenen türler toplam türlerin % 13’ünü oluşturur.Yenen türden en fazla beğenilen ve ticari olarak değerlendirilen mantarlar Morchella türleri ve Tricholoma sp.(Katran mantarı) yurt dışına ihraç edilmekte iken Terfeiza boudieri halk pazarlarında alıcı bulmaktadır. Morchella türleri ve Tricholoma sp.nin aşırı toplanması ve yetişme yerlerinin tahrip edilmesi nedeniyle her yıl toplanan mantar miktarı gittikçe azalmaktadır. Halbuki bu mantarlar yöre halkının ekonomisine önemli seviyede katkı sağlamaktadırlar. Literatüre göre çiğ yenildiğinde zehirli olduğu belirtilen Sarcosphaera crassa yöre halkı tarafından çok sevilerek yenmektedir. Macrolepiota türleri yiyecek olarak kullanılması yanında, hayvanlar üzerindeki yaraların iyileştirilmesinde de kullanılmaktadır. Pleurotus eyngii’nin afrodizyak etkisi olduğuna inanılmaktadır. Yenen türlere genel olarak bakıldığında yöre halkı mantarlardan yeterince faydalanmakta ve yanan mantarları tecrübe yolu ile iyi ayırt etmektedir. Zehirli türler toplam türlerin % 6.8’ini oluşturmaktadır.