GAZİDÜKKAN MAHALLESİ

Karamanoğulları çağından, 18. yüzyılla dek, Karaman' in varlıklı, itibarlı ve otoriter ailelerinin evleri Çeltek mahallesiyle, çevresindeki Hisar, Emekseven, Zaviye ve Gazalpa yörelerinde yer almaktaydı. Biri Zaviye mahallesindeki bir Ağa'ya ait olmak üzere üç adet genel hamamı vardı.

Karaman (Toroslar) yöresinde, çoban yamağına (yardımcısına) ve heybe içinde taşınan çoban çocuklarına "Çeltek" ismi verilmişti. Onlar bu isimle anılırlardı. Zamanında, bu yöre halkının davar çobanının yanında çelteklik yaptıktan sonra mal-mülk, hayvan-hasat sahibi olmasına karşın ilk gençliğinin mesleği olan "Çetek" sözcüğünü benimseyen ve bunu soyadı olarak alan, birisinin isminden andaç olduğu anlaşılmaktadır.

Bu mahallede, Uzunyol geçidi sokağının bitimindeki hayvan alım-satımıyla uğraşan Ermenekli Osman Kaya'nın evinin bahçesinde iki adet eski gömüt vardır. Bunlardan birisinin gömüt taşı okunamayacak kertede bozulmuştur. Bunun taş başlığı büyük kavuklu tarikat şeyhi başlığı biçiminde olup, üzerinde pek çok, irili ufaklı çivi çakılmış durumdadır. Güya dişi sızlayanlar buraya gelip, abdest alıp iki rekât namaz kıldıktan sonra, bu gömütün taş başlığına bir çivi çakarlarsa diş ağrıları anında geçermiş. Bir diğer söylencede şöyle, dişinden hiç rahatsızlığı olmayan, yani ağzının içine hiç dişçinin kerpeteni girmeyen birisi, buraya gelip gömütün taş başlığına bir çivi çakarsa, dişleri kolay kolay çürümez ve diş çektirme gereksinmesi duymazmış.

Gömüt başlığı olmayan diğer gömütün başucundaki taşın ön kısmında, "Lailaheilla Allah, Muhammed resülüllah, el merhum, vel mağfur, Dizdarzade eskici Hacı Reşit ah ğanın ruhi içun fatiha sene 1290" yazılıdır. Gene bu taşın arka tarafında da, "La ilahe illa Alteh Muhammed rüsül Allah, el merhum vel mağfur Dizdar zade Ahmet ağanın oğlu Mehmet beğ ruhuna fatiha, sene 1278" yazılıdır.

Farsça olan dizdar sözcüğünün Türkçe olan anilamı, ka le koruyucusu demektirki, bu gömüt Karaman kalesi koruyucusu olan bir kişinin torunlarına aittir. 1860 (miladi) yılında ölen Mehmet Beğ'in gömütüne, ondan oniki yıl son fa ölen Hacı Reşid'de gömülmüştür. Topucak mahallesinde nüfusa kayıtlı Dizdar zadeler ki, Osman Dizdar ailesi de bu dizdarzadelerdendir.

Bu mahalle de, Ahmet Yalçınka'nın evinin bahçesine sonradan konulduğu sanılan ve mermerden yapılma iki adet lahit vardır. Bunlardan birisi, Çelebi İsa Kızı Asıl Melek hanıma aittir. Bu hanımın ölüm yılı 1384 M. Yılıdır. Diğeri, Karamanoğullarından İshak Beğ'in oğlu Emir Çelebi' ye aittir. Bunun da ölüm yılı miladi 1383'tür. Her iki lahit üzerinde de "Ayetel Kürsü" yazılıdır. Buraya rastlantı sonucunda konulduğu anlaşılan lahitlerin müzeye kaldırılması yerinde olacaktır.

Yine bu mahallenin Gâzalpa semtinde, Kürdderesi köy yolunun, sol tarafında, bulunan Yörük Hüseyin Tekin'in evinin bahçesinde de bir gömüt vardır. Bu gömütün, kavuklu ve dört köşeli olan taşındaki yazıdan anlaşıldığına göre, bu gömütte Karamanoğulları çağının ileri gelenlerinden Mecdüddin Ali beğe aittir. Zamanımızda Gazi Alp bey olarak bilinen ve bu yörelere adı Gazalpa olarak andaç verilen kişinin türbesi buradaydı. Türbe yıkıldıktan sonra geriye kaide taşı ile bu gömüt taşı kalmıştır. Bu yörede bulunan Zaviye mahallesinin tüzel kişiliği 1930 yıllında kaldırılmış ve bu mahalle çeltek içerisine alınmıştır.