AHİOSMAN MAHALLESİ

Ahiosman Mahallesi, Karaman'ın en eski mahallelerinden olup, en fazla nüfusa da sahiptir. Mahalleye adını andaç olarak veren Ahi Osman, Karamanoğullarından Ebulfetih Alâeddin Ali Bey veya oğlu ikinci Mehmet Bey çağı aristokrat kişilerindendir. İbrahim, Bey imareti vakıflarından 17 dükkânlı bir bedestenin sınırında olan taşınmazların sahibi, Emir Beğ'in babasıdır.

Suriye-Şam dolaylarına yerleşen, Bayat Türkmen boylarından bir bölümü, Karaman'a yerleşmek üzere (ikinci, yerleşim yerleri olan Çukurova'dan) geldiklerinde Ahiosman mahallesinin; 'Körsoğuk kapı' (Porsuk Kapı) (Burası, Karaman kentini içine alan, dış kalenin, kapılarından, Körsoğuk kapısı adıyla anılan kapının olduğu semttir.) yöresine yerleştirilirler.

Bu yöre Ahiosman mahallesinden, ayrılarak, 'Şambayadı' mahallesi ismiyle yeni bir mahalle, durumuna getirilir. 20. yüzyılın ilk yarısında Şambayadı, mahallesinin tüzel kişiliği kaldırılarak, Ahiosman mahallesiyle birleştirilmesi gerçekleştirilir. Bu mahallede ki, Yeni Minare Camii'nin asıl adı eskiden 'Canbaz kadızade Camii'ydi. Bu camii, Karamanoğullarından İbrahim Beğ'in defterdarı ve güveysi, Nasuh Beğ'in de babası olan, Kadı Abdurrahman efendi tarafından, 1522 yılında yaptırılmıştır. Birkaç kez onarım gören bu camiin görünümü Osmanlı çağı mimarisinin özelliklerini taşımaktadır. Cami bitişiğindeki 10 odalı medrese, 1930 'da satılmıştır. Medresenin yerine de evler yaptırılmıştır.

Camiin minaresine yıldırım çarpmıştır. Bu çarpma sonunda, minareyle birlikte, minare altında bulunan son cemaat yeri kubbeleri de yıkılmıştır. Sonradan yıkılan minarenin yeniden yapılmasıyla birlikte, camiin eski adı unutularak ismi "Yeni Minare" olarak anılmaya başlandı. (Zaten bugün hangi tarihi eserin gerçek ismi geriye kalmıştır ki?)

Canbaz Kadı ailesi bireyleri, Karaman'ın bu yöresine, pek çok, dini, sosyal ve kültürel yapı kurdukları, bu kuruluşlar içinde sayısız taşınmazların gelirlerini vakıf ettikle¬ri de bilinmektedir.

Bu camiin karşısında, Karaman devrine ait, geniş kemerli tarihi bir çeşme vardı. Bu çeşme şimdilerde yok ok muştur. 1927 yılında bu çeşme, mahallenin seçkin kişilerinden olan, Hafız Mehmet efendinin anası "Hafıza Hamide" hanım tarafından onartılmıştır. Onarımın bu kişi tarafından yaptırılmış olduğu çeşmenin ayna taşındaki, "Ta' lik" stilinde yazılmış olan kitabesinden anlaşılmaktadır.