Bölükyazı (Masara)
Reklam

Bölükyazı (Masara)

Karaman merkeze bağlı köy.

03 Haziran 2017 - 18:17 - Güncelleme: 03 Haziran 2017 - 18:43
Reklam

Karaman’ın kuzeybatı yönünde yer alan köy, Karaman’a 10,9 km uzaklıktadır.

37° 12′ 57,5172” kuzey, 33° 6′ 25,1598” doğu koordinatlarında yer alan köyün komşuları, Mesudiye (Muhacir Duraydası), Çiğdemli (Davgandos), Çakırbağ (Dilbeyan), Yazılı (Göndere), Yollarbaşı’dır (İlisıra).

Köye, 8 km daha yakın 7 köy bulunmaktadır. Çiğdemli 2,85 km, Çakırbağ 3,97 km, Mesudiye 5,34 km, Karaman Merkez 6,37 km, Yazılı 6,68 km ve Yollarbaşı 7,41 km’dir.

Köyün eski adı “Masara” olup, 1961 yılında Türkçe olmadığı için “Bölükyazı” olarak değiştirilmiştir. Türkiye’de 12 binden fazla köyün ismi (%35 kadarı) değiştirilmiş durumdadır. Yapılan köy adı değiştirme işlemlerinde her zaman isabetli kararlar alındığını söylemek zordur.

Karaman’ın mahalle, kasaba ve köylerinin tarihçesini araştıran ve bunu kitabında yayınlayan Durmuş Ali GÜLCAN (R. 1319/ M. 1904-1996), köyün “masara” ola tarihî adının bilinçsizlik ve büyük bir yanılgı sonucunda, yurdun dört bir yanındaki yerleşim adlarının değiştirilmesi sonucu değiştirildiğini kaydetmektedir.

GÜLCAN, Masara’nın İslâm öncesi medeniyetlerin yerleşim merkezi olduğunu, bunu köyün kuzeybatısındaki eski mezarlığın varlığına dayandırmıştır.

GÜLCAN, eskiden bu mezarlıkta, büyük bir bakır içerisinde başı aşağıya doğru sarkıtılmış cesede rastlanıldığını, Horasan harçla yerleştirilmiş şarap küpleri, düzme gök taşlara rastlanıldığını kaydetmektedir.

Masara, XVI. yy Lârende (Karaman) Kazası karyelerinden (köy) biri (H. 906/ M. 1500 Mufassal Tahrir Defteri s. 914’de hassa; H. 948/ M. 1541 Mufassal Tahrir Defteri s. 192 ve H. 992/ M. 1584 Mufassal Tahrir Defteri s. 207 a.) olarak geçmektedir.

Masara, Toroslardan inen dereler ve ovanın çukur yerinde bulunan suğlalar nedeniyle sulu tarım yapıldığı için geliri oldukça fazlaydı. Bu yüzden Masara’nın geliri padişah hassına ayrılmıştır.

H. 1280/ M. 1844 yılı Temettu’at defterinde; Masara Çiftliği, Millî Adana Mezrâsı, Derbeyân (Dirbeyân) Mezrası ve Davgandos Çiftliği için “İşbu İlisıra karyesi civârında olan karyeler bundan 150 yıl mukaddem levendan urgununda perâkende ve ahâlîleri perîşân olup, yeri hâlî ve tarlaları mu’attal kalmış olduğundan bazı arâzîlerinin İlisıra karyesi ahâlîleri zira’at ve bazı arâzîlerini zira’at ide geldikleri” ifadesi kullanılmıştır.

Temettu’at defterinde Doğan KOÇER’in “Millî Adana Mezrâsı” olarak aktardığı yer için GÜLCAN, eski çağlardan miras “Milladan” yada “Milladon” olma ihtimali üzerinde durmuştur.

GÜLCAN, köyün minareli câmiinin sonradan yıkıldığını, kalıntılarından motifli, kitâbeli gök bir mermer taşın, buradan sökülerek İlisıra’daki Asar Câmii’nin duvarına hatıra için yerleştirildiğinden bahsetmektedir.

Amerikalı Arkeolog John Robert Sitlington STERRET (1851-1914), 1884-1885 yıllarında yapmış olduğu seyahatte bölgenin tarihî coğrafyasına dair önemli bilgiler vermektedir. STERRET, FİSCHER’in haritasında Masara’yı Karaman’ın güneyine yerleştirmesine karşı çıkmış ve bunların Konya Karaman yolu üzerinde olduğunu bildirmiştir. (STERRET 1888b, s. 14)

Köy, önceleri Yollarbaşı (İlisıra) Köyü’ne bağlı çiftlik iken, 8 Mart 1947 tarihinden itibaren Yoğunlar Çiftliği’ni de kendi çevresine almak suretiyle “Masara” adlı ayrı köy haline getirilmiştir (21 Mart 1947 tarihli ve 6562 sayılı Resmî Gazete).

Ülkemizde “Masara” adında bir yerleşim yeri bulunmamaktadır.

Kilis İl Merkezindeki bir mahalle, Hakkâri Yüksekova’daki bir köy ile Gümüşhane Merkez Dölek’in bağlısının adı Bölük’tür.

Ankara Nallıhan İlçe Merkezi ile Çorum Osmancık İlçe Merkezi’ndeki mahallelerin adları Yazı’dır.

Sivas Divriği’ne bağlı köyün adı Yazı’dır.

Ağrı, Merkez, Yorgunsöğüt; Giresun, Bulancak, Burunucu; Erzincan, Refahiye, Salur; Kastamonu, Merkez, Eymir; Kastamonu, Merkez, Emirli; Kastamonu, Daday, Fasıllar; Sivas, Koyulhisar, Kadife ve Karabük, Safranbolu, Yazıköy’deki bağlıların adı Yazı’dır.

Bitlis Merkez ve Kastamonu Hanönü’ne bağlı köylerin adı Bölükyazı’dır.

Köyün nüfusu 1950 yılında 255 olarak sayılmıştır. 1965’de 345 olan köyün nüfusu 1970’de 309’a düşmüştür. 1975’de 234 iken 1980’de 344’e yükselmiş. Bu yükseliş devam ederek 1985’de 504 olmuştur. 1990’da 357’ye düşen nüfus 2000’de 187’ye kadar düşmüştür.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2007 yılında geçilen Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’ne (ADNKS) göre 108’dir.

2008’de 146, 2009’da 137, 2010’da 144, 2011’de 140, 2012’de 134, 2013’de 148, 2014’de 140, 2015’de 138 olarak tespit edilmiştir.

123 seçmeni olan Bölükyazı Köyü’nde 1 Kasım 2015 günü yapılan 26. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri’nde 118 seçmen 1328 numaralı sandıklarda oy kullanmıştır. Oyların tamamı geçerli sayılmıştır. Bölükyazılılar, 78 oyla en fazla AK Parti’yi tercih etmişlerdir. MHP 27 oy ve CHP 11 oy almıştır. HDP’ye ise hiç oy çıkmamıştır.

Köyün Muhtarı; Mustafa TOPCU’dur (irtibat numaraları: 252 60 26-0 531 311 70 69).

Köyün eski muhtarları; Arif  KISACIKOĞLU (2010-2014), Hüseyin TOPÇU (1999-2009), Abdullah PEKER (1994-1999), Hüseyin KÖSE (1989-1994), Arif  BÜYÜKBASMACI (1984-1989), Mustafa TOPÇU (1973-1984), Arif  BÜYÜKBASMACI (1969-1973), Mustafa PEKER (1968), Mehmet KÖSEOĞLU (1965), Ali TOPÇU (1963-1965), Ali KISACIKOĞLU (1954-1959), Osman SARIALTIN (1951-1954) ve Mehmet KISACIK’tır (1947-1951).

Köyün mevkileri; Büyükdüz, Büyükyazı, Çayırlık, Köyiçi, Küçükkır, Mezarbaşı, Suyeri ve Yoğunlar’dır.

Köydeki sülâleler ve aldıkları soyadları; Akbaşlar (Gençer), Alibüyükler (Büyük), Basmacılar (Büyükbasmacı, Küçükbasmacı), Bekirçavuşgil (Bulanık), Habbiler (Şişmanoğlu), Hamzalar (Tuna), Hasançavuşlar (Kısacık), Kısacıklar (Kısacıkoğlu), Köseler (Köse), Mazlumlar (Tekin), Osmançavuşlar (Alkan), Sarılar (Köseoğlu), Sekiller (Peker), Şişmanlar (Şişman) ve Topçular’dır (Topçu).

Köyün geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Köyün sulu tarıma elverişli alanlarıyla tarım ve hayvancılık gelişmektedir.

Köyde dane mısır başta olmak üzere elma, buğday, arpa, silajlık mısır, kuru fasulye, badem, ayçiçeği, çerezlik mısır gibi ürünler yetiştirilmektedir. 20 dekar alan nadasa bırakılmaktadır.

Köyde; 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında 1988 yılında 873 hektar alan mülga Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü’nce başarı ile toplulaştırılmıştır.

Köyün 250 adet küçükbaş hayvan varlığı bulunmaktadır.

Köyde; tarımsal kalkınma kooperatifi bulunmaktadır. 2005  yılında  mülga Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yatırım programı kapsamında Bölükyazı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ne 2 bin tonluk soğukhava deposu yapımı için düşük faizli ve 12 yıl geri ödemeli yatırım kredisi (1.371.050 TL) kullandırılmıştır.

Köy, Karaman Ovası Sulama Birliği sulama sahası içerisinde yer almaktadır.

Daha önceleri Karaköprü’den gelen taşkın (sel) sularıyla köyün tarlaları 1 yıl ekilir, 1 yıl boş bırakılırdı.

Karaman Ovası Sulaması 1. Merhalesi olan Gödet Barajı’nın (158 milyon m3), 1988 yılında hizmete girmesinden sonra köy, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün (DSİ) sulama sahasına dâhil edilmiştir. 1-16 ve 56 numaralı kuyular DSİ tarafından açılmıştır.

Sulama faaliyetlerinin Karaman Ovası Sulama Birliği’ne devrinden sonra 57 numaralı kuyu açılmıştır.

Köyün orman varlığı bulunmamaktadır.

Köyün çocukları Karaman Merkez’de bulunan Dr. Faruk SÜKAN İlk ve Ortaokulu’na taşınmaktadır.

BİBLİYOGRAFYA:

Osman Gümüşçü, XVI. Yüzyıl Larende (Karaman) Kazası’nda Yerleşme ve Nüfus, Ankara 2001, s. 63, 113; Mehmet Kurt, Antik Çağda Karaman (Laranda) ve Yakın Çevresi (Tarihî Coğrafya-Yerleşimler-Kalıntılar-Buluntular), Konya 2011, s. 18; Durmuş Ali Gülcan, Karaman Mahalle, Kasaba ve Köyleri Tarihçesi, Karaman 1989, s. 121-123; Harun Tunçel, Türkiye’de İsmi Değiştirilen Köyler, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Elazığ 2000, c. 10, sy. 2, s. 23-34; Abdullah Uysal, Necati Alodalı, Musa Demirci, Dünü, Bugünüyle Karaman Kültür-Tarih-Coğrafya, Konya 1992, s. 124; Doğan Koçer, Karaman Temettü’ât Defterleri, Karaman 2007, c. 1, s. 66; 2015 Faaliyet Raporu, Karaman İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, s. 10; https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr erişim tarihi: 05.02.2016; http://karaman.gov.tr/il-mahalli-idareler-mudurlugu erişim tarihi: 21.11.2016; http://www.resmigazete.gov.tr erişim tarihi: 19.02.2016; https://sonuc.ysk.gov.tr erişim tarihi: 21.11.2016; https://tr.wikipedia.org/wiki/Yollarba%C5%9F%C4%B1,_Karaman erişim tarihi: 01.09.2016; http://bucivar.com/karaman/merkez/b%C3%B6l%C3%BCkyaz%C4%B1 erişim tarihi: 21.11.2016.

Uğur ERKAN.

Kaynak: Karaman Haberleri
Bu haber 5454 defa okunmuştur.